Długi a rozwód

Długi a rozwód

Często zdarza się, że nawet pomimo ustania wspólności majątkowej, sytuacja materialna osób rozwiedzionych nie jest do końca jasna. Wskutek podejmowania błędnych decyzji finansowych małżonkowie nierzadko zaciągają długi, które w pewnych okolicznościach stanowią dla nich wspólne zobowiązanie także po podziale majątku. Co zatem decyduje o tym, kto odpowiada za dane zadłużenia?

Co ma wpływ na ustalenie odpowiedzialności materialnej za długi?

Podczas ustalania odpowiedzialności materialnej za długi jednego z małżonków brane są pod uwagę takie czynniki, jak przeznaczenie zaciągniętych środków oraz zgoda lub brak zgody drugiego małżonka na zaciągnięcie długu. W przypadku zaległości podatkowych duże znaczenie ma także data orzeczenia rozwodu. Warto mieć również na uwadze, że długi nie należą do majątku wspólnego małżonków, wobec czego zadłużenie to nie wspólność majątkowa i nie jest brane pod uwagę przy podziale majątku. Ustalenia te sprawiają, że każdy z małżonków jest odpowiedzialny za swoje długi w takim zakresie, jak określają to przepisy prawa lub zawarte przez niego umowy.

Długi wspólne a rozwód

Zgodnie z prawem dłużnik odpowiada za zaciągnięte zobowiązania własnym majątkiem osobistym, wobec czego obowiązkiem każdego małżonka powinno być samodzielne uregulowanie własnego długu. Istnieją jednak wyjątki od tej reguły, określane na podstawie przeznaczenia zaciągniętych zobowiązań. Należą do nich fundusze zaczerpnięte na potrzeby zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny, do których należy:

  • zakup wyżywienia,
  • zakup odzieży,
  • zakup mieszkania,
  • zakup środków ochrony zdrowia,
  • koszty utrzymania dzieci,
  • koszty rozwoju duchowego i kulturalnego,
  • opłaty za mieszkanie,
  • opłaty za korzystanie z energii elektrycznej, gazu oraz wody,
  • koszty naprawy urządzeń domowych.

Wyjątki od długów zaciągniętych na zwykłe potrzeby rodziny

Chociaż za zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny małżonkowie odpowiadają solidarnie, to na żądanie jednego z nich z ważnych powodów sąd może zadecydować, że za zobowiązania tego rodzaju odpowiedzialny będzie jedynie ten małżonek, który je zaciągnął. Do tych ważnych powodów należy przede wszystkim:

  • lekkomyślność małżonka,
  • rozrzutność małżonka,
  • nieudolność małżonka.

Zachowania te muszą zatem godzić w dobro rodziny lub zagrażać jej interesom, aby zostały uznane za podstawę do obciążenia całą odpowiedzialnością za zadłużenie jednej ze stron.

Zgoda na zaciągnięcie zobowiązania a rozwód

Jeśli jeden z małżonków zaciągnął zobowiązanie, nie oznacza to, że rozwód doprowadzi do sytuacji, w której również drugi małżonek automatycznie stanie się dłużnikiem. Ważną kwestią jest bowiem wyrażenie zgody na zaciągnięcie zobowiązania, której można udzielić w dowolnej formie i czasie, zarówno przed, jak i po zaciągnięciu długu. W sytuacji, kiedy rozwiedziony małżonek nie wyraził zgody na jego zaciągnięcie, ma dużą szansę na uniknięcie odpowiedzialności spłaty.

Zobowiązania podatkowe a rozwód

W przypadku powstania należności względem organów podatkowych małżonkowie odpowiadają solidarnie wyłącznie za te zobowiązania, które powstały w trakcie trwania małżeństwa. Warto jednak zaznaczyć, że odpowiedzialność małżonka, który nie jest zadłużony, jest ograniczona kwotowo do wysokości udziału w majątku wspólnym. Co więcej, nie obejmuje ona również odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych, które powstały po dniu uprawomocnienia orzeczenia o rozwodzie.

Rozwód a wspólne zobowiązania

Jeśli w trakcie trwania małżeństwa małżonkowie zaciągają jakiekolwiek wspólne zobowiązania, odpowiadają za nie w równym stopniu. Mogą to być na przykład kredyty lub pożyczki, których oboje są stroną zadłużoną. Za oddanie należności tego typu każdy z małżonków odpowiada do wysokości majątku osobistego oraz do wysokości udziału w majątku wspólnym. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której małżonkowie podpisali uprzednio umowę o rozdzielności majątkowej.

Kredyt na mieszkanie a rozwód

Kredyt hipoteczny w kontekście rozwodu to jedno z najczęściej poruszanych zagadnień. Zobowiązania zaciągnięte w celu zakupu wspólnego mieszkania obciążają zazwyczaj oboje małżonków. Bardzo często zdarza się, że po ustaniu wspólności, małżonkowie umawiają się między sobą, kto przejmie mieszkanie wraz z obowiązkiem jego spłaty. Jednak porozumienia tego typu to tylko ustalenia wewnętrzne, nieistotne z perspektywy banku. Wyjątkiem od wspólnej odpowiedzialności za spłatę kredytu na dom jest zakup nieruchomości w ramach powiększenia majątku osobistego przez jednego z małżonków.

Można powiedzieć zatem w dużym uproszczeniu, że po rozwodzie każdy z małżonków odpowiada samodzielnie za własne zobowiązania, które powstały w trakcie trwania małżeństwa i nie ustały po jego zakończeniu. Wyjątkiem od tej reguły są zadłużenia, których celem jest zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny. W tym przypadku małżonkowie odpowiadają bowiem solidarnie za całość zobowiązań. W szczególnych okolicznościach również ta solidarność może zostać ograniczona przez sąd, jednak powodem takich orzeczeń są wyłącznie ściśle określone sytuacje.

Jeśli interesujesz się tematami związanymi z rozwodami, sprawdź również poniższe artykuły:

  1. Sprawa rozwodowa – czy potrzebujesz pomocy adwokata?
  2. Kiedy rozwód się uprawomocnia?
  3. Jakie są koszty rozwodu i kto pokrywa koszty sprawy rozwodowej?
  4. Jak przygotować się do rozwodu? Omówienie prawne, koszty oraz niezbędne dokumenty
  5. Separacja a rozwód – czym to się różni?
  6. Rozwód bez orzeczenia o winie
  7. Unieważnienie małżeństwa

ostatnie wpisy
Baza wiedzy

Adwokat
Patrycja Butny

Założyłam własną kancelarię prawną dopiero wtedy, kiedy byłam zupełnie przekonana, że jestem w stanie wziąć odpowiedzialność za los ludzi, którzy powierzają mi swoje sprawy. Specjalizuje się w sprawach rodzinnych, gospodarczych i karnych. W wolnej chwili uwielbiam jazdę na rowerze MTB i rolkach.

Szukasz pomocy prawnej?

Skontaktuj się z nami.