Pozew o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne

Umowa o pracę.

Jeżeli pracownik nie zgadza się z decyzją pracodawcy i uważa, że został zwolniony niesłusznie, ma prawo dochodzić swoich praw w sądzie pracy, który może uznać takie wypowiedzenie za bezskuteczne. W jakich sytuacjach osoba zwolniona z pracy może bronić swoich praw przed sądem? Kiedy swoim działaniem zwolniony może doprowadzić do uznania wypowiedzenia za bezskuteczne? Jakie pociąga to za sobą skutki i jak napisać pozew o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne?

Problematyka ta omówiona jest w art 44- 51 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.  Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. 1998 r. Nr 21, poz. 94z późn. zm.)

Kiedy wypowiedzenie umowy o pracę jest bezskuteczne?

Fundamentalną zasadą przy omawianiu rozwiązania stosunku pracy jest uzasadnienie wypowiedzenia przez pracodawcę. Jest to wymóg formalny każdego wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony.

Prawo polskie nie stworzyło niestety katalogu określającego, w jakim przypadku wypowiedzenie naprawdę należy uznać za uzasadnione, możemy jednak podać pewne przykłady:

• utrata zaufania przez pracodawcę w stosunku do pracownika
• redukcja etatów
• nierzetelne i niedbałe wykonywanie obowiązków przez pracownika
• bezzasadna odmowa wykonywania polecenia
• naruszenie obowiązków pracowniczych
• przekroczenie granic krytyki (np. krytykowanie konfliktu przedsiębiorstwa lub pracodawcy na zebraniu delegatów)
• odmowa podpisania umowy o zakazie konkurencji (w konkretnych przypadkach)
• prowadzenie działalności konkurencyjnej
• przeciwwskazania lekarskie
• długotrwała lup powtarzająca się absencja chorobowa (w określonych przypadkach)

Powody powinny być konkretne, rzeczywiste i prawdziwe. W każdym razie sprawdzi się jednak zasada indywidualizacji – tzn. że sąd będzie badać okoliczności danego przypadku i co istotne, to na pracodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, czy wskazane przez niego przyczyny wypowiedzenia były zasadne!

Przepis stanowi również o tym, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony może być bezskuteczne jeżeli narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę.

Może to być na przykład:

• pominięcie konsultacji zamiaru wypowiedzenia ze związkiem zawodowym
• brak zachowania formy pisemnej
• błędne określenie długości okresu wypowiedzenia
• brak poinformowania o prawie odwołania do sądu pracy
• uchybienie regulacjom z zakresu szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem (np. zwolnienie pracownicy w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego, zwolnienie osoby w wieku przedemerytalnym)
• niedochowanie procedury przeprowadzania zwolnień grupowych

Jednak, nie każde uchybienie pociąga za sobą skutki bezskuteczności, np.:

• zastosowanie krótszego okresu wypowiedzenia powoduje rozwiązanie umowy z upływem wymaganego okresu
• brak pouczenia o prawie odwołania do sądu pracy skutkuje przywróceniem uchybionego terminu

Termin do wniesienia pozwu o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne

Prawo polskie nie przewiduje bezwzględnej nieważności czynności rozwiązujących stosunek pracy, a co za tym idzie każde wypowiedzenie umowy o pracę jest skuteczne i prowadzi do ustania umowy w terminie wskazanym przez pracodawcę, nawet jeśli będzie ono nieuzasadnione, sprzeczne z prawem lub dokonane z naruszeniem przepisów proceduralnych. Wypowiadał się o tym SN (zob. wyr. SN z 16.5.1997 r., I PKN 170/97, OSNAPiUS 1998, Nr 8, poz. 239)

W takim razie w jaki sposób może bronić się zwolniony pracownik?

Ochrona przed bezprawnym wypowiedzeniem umowy może nastąpić wyłącznie z jego inicjatywy w drodze odpowiedniego powództwa – odwołania do sądu pracy.

Warto wspomnieć o tym, że pracownik, przed wstąpieniem na drogę sądową, może żądać wszczęcia postępowania pojednawczego przed komisją pojednawczą.

Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w terminie 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę. Warto nadmienić, że niepodpisanie wypowiedzenia o pracę przez pracownika nie stanowi o „niedoręczeniu” pisma. Ważny w tym przypadku jest moment możliwości zapoznania się pracownika z wypowiedzeniem.

Przekroczenie tego terminu będzie miało negatywne skutki dla pracownika, jako że będzie powodowało oddalenie powództwa niezależnie od ewentualnej zasadności roszczeń pracownika. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 14 marca 1986 roku o sygn. III PZP 8/86).

Termin ten może ulec przywróceniu, jeżeli pracownik nie dokonał czynności w terminie bez swojej winy. W takim wypadku sąd pracy na jego wniosek przywraca uchybiony termin.
Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu pracy w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uzasadnić okoliczności będące na korzyść przywrócenia terminu.

Niezbędnym elementem wypowiedzenia jest pouczenie o możliwości złożenia odwołania do Sądu Pracy. Jeżeli w piśmie wypowiadającym umowę o pracę brak jest takiego zapisu, wówczas wypowiedzenie jest skuteczne, ale pracownik może odwołać się od niego w każdym czasie, a nie tylko w określonym wyżej terminie.

Do jakiego sądu złożyć pozew o uznani bezskuteczności wypowiedzenia umowy o pracę?

Sprawy o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy należą do właściwości sądów rejonowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Pozew można wnieść osobiście w biurze podawczym właściwego sądu lub przesłać go listem poleconym na adres sądu.

Co w przypadku gdy sąd nie uwzględni żądania uznania wypowiedzenia za bezskuteczne?

Zgodnie z przepisami prawa pracy, sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe.
W takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu!

(Uwaga! nie stosuję się tego w przypadku pracowników w wieku przedemerytalnym, pracownic w ciąży oraz w przypadkach wskazanych w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę oraz w przypadku upadłości pracodawcy)

Aby przywrócenie do pracy było skuteczne, pracownik musi w terminie 7 dni zgłosić pracodawcy gotowość niezwłocznego podjęcia pracy. W przypadku przekroczenia tego terminu pracodawca ma prawo odmówić ponownego zatrudnienia pracownika.

Jak napisać pozew o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne?

Pozew taki powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego,

1. W pierwszej kolejności należy dokonać określenia sądu.
Pozew należy złożyć do sądu rejonowego – sądu pracy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pracodawcy, jego siedzibę albo sąd, w którego okręgu praca jest wykonywana, bądź też sąd, w którego okręgu znajduje się zakład pracy.

2. W następnej kolejności należy oznaczyć strony postępowania, tj. zamieścić
• swoje imię i nazwisko,
• PESEL/NIP
• adres jako powoda,

• nazwę i siedzibę pracodawcy jako pozwanego
• jego numer KRS lub NIP (jeżeli jest osobą fizyczną)

3. Określenie wartości przedmiotu sporu.
W sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi:
• przy umowach na czas określony – suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok
• a przy umowach na czas nieokreślony – za okres jednego roku.

4. Pismo kierowane do sądu powinno być odpowiednio zatytułowane, a więc należy zaznaczyć, że jest to pozew w sprawie o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne.

5. W następnej kolejności należy określić i dokładnie sprecyzować żądanie, a więc wskazać że chodzi o uznanie za bezskuteczne dokonanego przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę.

W tym miejscu można również żądać, by sąd nakazał pracodawcy zatrudnić pracownika na dotychczasowym stanowisku pracy do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Oprócz żądania głównego, pozew może także zawierać dodatkowe, np.:

• wniosek o zasądzenie na rzecz pracownika od pozwanego pracodawcy poniesionych kosztów postępowania wraz z (ewentualnymi) kosztami zastępstwa, obejmujące np. poniesione wydatki związane z przyjazdami na rozprawę lub wynagrodzeniem dla adwokata
• wniosek o przeprowadzenie rozprawy w nieobecności pracownika
• wniosek o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyby opóźnienie
• uniemożliwiało lub znacznie utrudniało wykonanie wyroku albo narażało powoda na szkodę
• wniosek o wydanie wyroku zaocznego
• wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności:
◦ wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych,
◦ polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu,
◦ zażądanie na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich.

Warto nadmienić, że powód nie ma obowiązku zgłaszania żądań dodatkowych, ale w jego interesie jest aby znalazły się w pozwie.

6. Kolejnym krokiem jest uzasadnienie żądania.
W tym miejscu warto opisać stan faktyczny sprawy oraz przytoczyć wszelkie argumenty, z których wynikałoby, że postępowanie pracodawcy było nieuzasadnione. Należy też wskazać dowody na poparcie swoich tez np. dokumenty, zeznania świadków.

7. Należy wskazać czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a jeżeli nie to wyjaśnić przyczyny ich niepodjęcia.

8. Ostatnim krokiem jest podpis i załączniki.
Na samym końcu należy wymienić załączniki. Może nim być np. umowa o pracę, pismo wypowiadające umowę o pracę itd.
Uwaga! Jednym z wymienionych załączników powinien być zawsze odpis pozwu!

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo albo uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa.

Przykład 1:
Pracodawca Tomasz Kowalski wezwał pracownika do swojego biura chcąc wręczyć mu wypowiedzenie. Pracownik Mariusz Pietruszka zdenerwował się i wyszedł z biura – nie przeczytał pisma i nie pokwitował jego odbioru. Mariusz Pietruszka wniósł w terminie pozew o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, jednak sąd oddalił powództwo.

W takim przypadku zachowanie pracownika nie ma wpływu na skuteczność dokonanego wypowiedzenia, ponieważ pracownik Mariusz S. miał możliwość zapoznania się z wypowiedzeniem stosunku pracy. Ponadto, nie ma znaczenia fakt, że pracownik nie przyjął pisma do wiadomości, ponieważ wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością jednostronną, a co za tym idzie nie wymaga zgody drugiej strony czyli np. podpisu pracownika. Termin na wniesienie odwołania biegnie zatem od momentu w którym pracownik miał możliwość zapoznania się z pismem.

Przykład 2:
Pracodawca Janusz Kowalski 10 czerwca 2018 r. wręczył wypowiedzenie Matyldzie Kabaczek. W uzasadnieniu wskazał, że pracownica nie chciała wykonać powierzonego jej zadania, co doprowadziło do decyzji o zwolnieniu. Matylda Kabaczek 15 czerwca 2018 r. wniosła pozew do sądu.

ostatnie wpisy
Baza wiedzy

Adwokat
Patrycja Butny

Założyłam własną kancelarię prawną dopiero wtedy, kiedy byłam zupełnie przekonana, że jestem w stanie wziąć odpowiedzialność za los ludzi, którzy powierzają mi swoje sprawy. Specjalizuje się w sprawach rodzinnych, gospodarczych i karnych. W wolnej chwili uwielbiam jazdę na rowerze MTB i rolkach.

Szukasz pomocy prawnej?

Skontaktuj się z nami.