Spis Treści:
Otrzymanie spadku kojarzy się z konkretnym przysporzeniem majątkowym. Trzeba jednak pamiętać, że dziedziczenie może obejmować nie tylko aktywa. Jeśli zmarły miał długi, do ich pokrycia są co do zasady zobowiązani spadkobiercy. Podpowiadamy, co zrobić, aby zabezpieczyć się przed długami spadkowymi.
Czym są długi spadkowe?
Długi spadkowe to wszelkie zobowiązania finansowe, które spadkodawca zaciągnął za życia, a nie zdążył spłacić przed śmiercią. W ich zakres mogą wejść nie tylko kredyty czy pożyczki, ale również należności wynikające z umów sprzedaży, najmu czy o świadczenie usług, zaległe rachunki czy podatki.
Z chwilą śmierci spadkodawcy wszystkie długi, które miał – obok aktywów z jego majątku – wchodzą w skład masy spadkowej. Odpowiedzialność za ich pokrycie co do zasady przejmują spadkobiercy.
Zasady odpowiedzialności za długi spadkowe
Zakres odpowiedzialności za długi spadkowe zależy od sposobu przyjęcia spadku.
Zgodnie z art. 1012 kodeksu cywilnego osoba powołana do spadku może go przyjąć:
- bez ograniczenia odpowiedzialności za długi – przyjęcie proste – w takim wypadku spadkobierca ponosi pełną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeśli wartość spadku okaże się niewystarczająca do ich pokrycia, będzie odpowiadał za zobowiązania bez ograniczenia ze swojego majątku.
- z ograniczeniem tej odpowiedzialności – przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – w ten sposób spadkobierca ogranicza swoją odpowiedzialność jedynie do wysokości stanu czynnego spadku. Dzięki temu, nawet jeśli okaże się, że wysokość długów przewyższa wartość majątku zmarłego, nie będzie musiał ich spłacać powyżej tej granicy.
- albo alternatywnie odrzucić spadek – w ten sposób straci prawa do spadku, ale jednocześnie uchroni się przed długami i ewentualnymi formalnościami, które będą z nimi związane.
Decyzja co do przyjęcia bądź odrzucenia spadku należy do osoby, która znalazła się w kręgu powołanych do spadku. Dzięki temu spadkobierca ma szansę zabezpieczyć się przed długami spadkowymi.
Jak ochronić się przed długami spadkowymi?
Istnieje kilka sposobów, aby ochronić się przed ewentualnymi długami spadkowymi.
Najczęściej wykorzystywanym sposobem jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W ten sposób zyskujesz pewność, że w razie istnienia długów spadkowych będziesz odpowiadać za nie jedynie do wysokości odziedziczonego majątku. Nawet jeśli wyjdą na jaw niespodziewane obciążenia, w najgorszym przypadku nie otrzymasz przysporzenia, ale jednocześnie nie stracisz.
Alternatywą dla przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest odrzucenie spadku. Takie rozwiązanie jest polecane w sytuacji, gdy osoba powołana do spadku ma wiedzę, że zmarły miał wysokie długi, które przewyższą wysokość aktywów jego majątku. Dzięki odrzuceniu spadku można uniknąć formalności związanych z długami, gdy wiadomo, że i tak nie doszłoby do uzyskania korzyści finansowych.
Jak przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza albo go odrzucić? Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku można złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Formalności należy dokonać przed sądem albo notariuszem.
Brak podjęcia decyzji w terminie powoduje przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Dzięki temu obecnie nie ryzykujesz, że niedotrzymanie terminu doprowadziłoby do powstania zobowiązań, które trzeba by spłacić powyżej wartości spadku.
Co zrobić, gdy doszło do przejęcia spadku z długami?
Spadkobierca, który zdecydował się na przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza i wie, że w skład masy spadkowej wchodzą długi, powinien podjąć działania w celu zaspokojenia zobowiązań.
Pierwszym krokiem jest sporządzenie spisu inwentarza albo wykazu inwentarza. W ten sposób dojdzie do formalnego określenia wartości majątku oraz wysokości długów spadkowych. Spis inwentarza może wykonać komornik sądowy na wniosek spadkobiercy bądź wierzyciela zmarłego. Dzięki temu dojdzie do określenia granicy odpowiedzialności za długi spadkowe.
Nie warto czekać z zaspokojeniem zobowiązań, ponieważ opieszałość może prowadzić do naliczenia odsetek za opóźnienie. Wyjątek stanowią długi przedawnione, w przypadku których brak spłaty nie wywołuje konsekwencji.
Roszczenia wierzycieli zmarłego ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych. Tym samym termin przedawnienia wynosi najczęściej 6 lat i różni się w przypadkach szczególnych – np. 3 lata dla roszczeń o świadczenia okresowe. Jeśli masz wątpliwości co do tego, jak uchronić się przed długami spadkowymi lub chcesz sprawdzić, czy konkretne roszczenia uległy przedawnieniu, skorzystaj z pomocy naszej Kancelarii.
Najczęściej zadawane pytania o zabezpieczenie się przed długami spadkowymi
Długi spadkowe to wszystkie niespłacone zobowiązania zaciągnięte przez spadkodawcę za życia — m.in. kredyty, pożyczki, rachunki, podatki czy należności wynikające z różnych umów. Po śmierci wchodzą one do masy spadkowej wraz z aktywami.
Nie. Zakres odpowiedzialności zależy od sposobu przyjęcia spadku. Można go przyjąć wprost, z dobrodziejstwem inwentarza lub całkowicie odrzucić — co pozwala uniknąć odpowiedzialności za długi.
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność za długi wyłącznie do wartości dodatniej spadku. Oznacza to, że spadkobierca nie spłaca zobowiązań ponad wartość majątku, jaki odziedziczył.
Odrzucenie spadku jest najkorzystniejsze, jeśli wiadomo, że długi zmarłego znacznie przewyższają wartość jego majątku. W takim przypadku całkowite zrezygnowanie z dziedziczenia chroni przed koniecznością spłaty zobowiązań.
Spadkobierca ma 6 miesięcy od momentu dowiedzenia się o powołaniu do spadku na złożenie oświadczenia przed sądem lub notariuszem. Brak oświadczenia oznacza automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
W pierwszej kolejności należy sporządzić spis lub wykaz inwentarza, aby ustalić wartość aktywów i zobowiązań. Następnie spłaca się długi według kolejności i zasad określonych przez przepisy. Nie należy zwlekać, ponieważ mogą narastać odsetki.
Tak. Większość roszczeń przedawnia się po 6 latach, a niektóre — np. świadczenia okresowe — po 3 latach. Warto każdorazowo sprawdzić termin przedawnienia konkretnych zobowiązań.
