Separacja a rozwód – czym to się różni?

Separacja a rozwód różnice

Rozwód jest to rozwiązanie małżeństwa na skutek decyzji sądu na wniosek jednego lub obojga małżonków. Zgodnie z polskim prawem warunkiem koniecznym dopuszczenia do rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. W przypadku niezaistnienia obu tych cech, sąd nie ma obowiązku wydania orzeczenia o rozwodzie (nawet jeżeli małżonkowie zgodnie tego żądają).

Orzeczenie rozwodu jest nieodwracalne. Małżeństwo przestaje istnieć (możliwe jest zawarcie ponownego związku małżeńskiego przez obie strony), a małżonek, który zmienił nazwisko na skutek małżeństwa, może powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem związku małżeńskiego.

Separacja natomiast, polega na tymczasowym uchyleniu wspólnoty małżeńskiej. Separację może zostać orzeczona, gdy sąd uzna, że między małżonkami doszło do zupełnego rozkładu pożycia (nie jest wymagane, aby rozkład ten był trwały, jak w przypadku rozwodu).

Co więcej, separację można znieść (jej celem jest bowiem umożliwienie małżonkom ewentualnego powrotu do siebie). Separacja nie daje możliwości zawarcia przez małżonków nowego związku małżeńskiego (małżeństwo wciąż istnieje), a małżonek, który w wyniku małżeństwa zmienił nazwisko, nie może wrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.

W przypadku separacji dochodzi do ustania wspólnoty majątkowej (podobnie jak podczas rozwodu). Małżonkowie nie mają także możliwości dziedziczenia po małżonku, z którym pozostają w separacji (wyjątek stanowi sytuacja, gdy jeden z małżonków wyraźnie wyrazi inną wolę w testamencie). Jednakże mimo tych podziałów – w przeciwieństwie do rozwodu – małżonkowie w separacji są zobowiązani nadal sobie pomagać w koniecznych sytuacjach (w przypadku rozwodu na małżonkach nie ciąży taki obowiązek, osoby po rozwodzie są uznawane za sobie obce). Ich obowiązkiem jest także wspólne sprawowanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi (szczegółowe zasady regulowane są decyzją sądu).

Jak widać, różnice między separacją a rozwodem są znaczne. Do małżonków należy wybór rozwiązania, o jakie chcą się ubiegać (preferowane przez nich rozwiązanie nie musi być jednak zaakceptowane przez sąd, jeżeli nie zostaną spełnione określone wyżej przesłanki).

Co robić w przypadku rozkładu pożycia małżeńskiego? Kiedy rozwód, kiedy separacja?

W przypadku rozkładu pożycia małżeńskiego małżonkowie mogą zażądać rozwodu lub separacji, albo pozostawać w separacji faktycznej (rzeczywiste rozdzielenie, niepotwierdzone jednak orzeczeniem sądu).
Rozwód jest dobrym rozwiązaniem w przypadku, gdy małżonkowie (lub jeden z nich) nie widzą żadnych szans na ocalenie związku małżeńskiego i chcą zerwać wszelkie możliwe więzi ze swoim partnerem (na ile jest to możliwe). W sytuacji, gdy małżonkowie posiadają dzieci, powinni oni współdziałać w sprawie ich wychowania (otrzymują oni szereg praw, np. prawo do kontaktów z dzieckiem, a także obowiązków, np. obowiązek świadczenia alimentów).

Na separację lepiej zdecydować się w momencie, gdy małżonkowie wciąż widzą szanse na poprawę sytuacji i odnowienie relacji małżeńskich (rozłąka pomaga spojrzeć na sprawę obiektywnie i racjonalnie ocenić całą sytuację). Separacja jest często orzekana także wówczas, gdy sąd nie wyraził zgody na rozwód (uzyskanie zgody na rozwód jest zdecydowanie trudniejsze i wymaga spełnienia większej ilości warunków). Separacja może zakończyć się rozwodem lub pogodzeniem się małżonków oraz pozostaniem w małżeństwie. Zniesienie separacji (na zgodny wniosek obu stron) skutkuje powrotem do wszelkich ustaleń sprzed wydania wyroku o separacji.

Czy sąd może nie zgodzić się na orzeczenie rozwodu?

Tak, sąd może nie zgodzić się na orzeczenie rozwodu. Dzieje się to w przypadku, gdy małżonkom nie uda się udowodnić zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Rozwód nie jest także możliwy w przypadku, gdy żąda go jedynie winny małżonek. Uzyskanie rozwodu jest zdecydowanie trudniejsze, niż otrzymanie orzeczenia o separacji.

Czy sąd może nie zgodzić się na orzeczenie separacji?

Oczywiście. Przeszkodę stanowi sytuacja, gdy w wyniku orzeczenia ucierpi dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków. Takiej zgody nie wyda sąd również w przypadku np. ciężkiej choroby jednego z małżonków.

Jakie są procedury separacji, a jakie rozwodu?

Procedury (zarówno separacji, jak i rozwodu) normowane są przepisami Kodeksu Postępowania Cywilnego. W przypadku ubiegania się o rozwód należy wnieść do sądu pozew. Pozew podlega stałej opłacie w wysokości 600 złotych.

Procedura separacji jest zdecydowanie prostsza. Separację (przy zgodzie obu stron oraz w przypadku braku wspólnych małoletnich dzieci) można uzyskać już po jednej rozprawie.

Jeśli interesujesz się tematami związanymi z rozwodami, sprawdź również poniższe artykuły:

  1. Sprawa rozwodowa – czy potrzebujesz pomocy adwokata?
  2. Kiedy rozwód się uprawomocnia?
  3. Jakie są koszty rozwodu i kto pokrywa koszty sprawy rozwodowej?
  4. Jak przygotować się do rozwodu? Omówienie prawne, koszty oraz niezbędne dokumenty
  5. Długi a rozwód
  6. Rozwód bez orzeczenia o winie
  7. Unieważnienie małżeństwa

ostatnie wpisy
Baza wiedzy

Adwokat
Patrycja Butny

Założyłam własną kancelarię prawną dopiero wtedy, kiedy byłam zupełnie przekonana, że jestem w stanie wziąć odpowiedzialność za los ludzi, którzy powierzają mi swoje sprawy. Specjalizuje się w sprawach rodzinnych, gospodarczych i karnych. W wolnej chwili uwielbiam jazdę na rowerze MTB i rolkach.

Szukasz pomocy prawnej?

Skontaktuj się z nami.